تجزیه‌وتحلیل مدل "هر روستا یک محصول" و شکل‌گیری "خوشه‌های فعالیت غیر کشاورزی" در مناطق روستایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه بوعلی سینا

چکیده

بسیاری از روستاها در کشورهای درحال‌توسعه و توسعه‌یافته به دلیل کسب‌وکار کشاورزی و در نتیجه وجود درآمد کمتر نسبت به مناطق شهری تصمیم به ایجاد صنایعی در روستاها گرفتند تا از طریق اشتغال غیر کشاورزی بتوانند درآمد بالایی را کسب کنند به‌طوری‌که هر روستا در تولید یک محصول متمایز مهارت کسب کرده و از این طریق می‌توانند سبب کاهش فقر در مناطق روستایی شوند.
هدف این تحقیق بررسی نحوه شکل‌گیری و استقرار این صنایع در روستاها است. برای این هدف مجموعه­ای از روستاهای استان همدان که به فعالیت‌های غیر کشاورزی اشتغال دارند انتخاب شده است. ابزار جمع‌آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه است و مصاحبه­های عمیق و مشاهدات متعدد میدانی بوده و جهت تجزیه‌وتحلیل داده­ها از بسـتـه نرم‌افزار آماری  SPSS استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان داد در بین روستاهایی که موفق به استقرار فعالیت‌های "هر روستا یک محصول" شده اند یک عامل مهم ایجادکننده "دسترسی به بازار" فروش محصول، مشترک است. به‌طوری‌که با حفظ ارتباط با بازار و مشتری، کارگر دیروز شهری امروز به تولیدکننده روستایی غیر کشاورزی تبدیل شده است. در این مناطق روستایی ضمن انتقال محل و نقطه تولید به روستا، عملاً شیوه تولید را به روستا منتقل کرده و به‌دلیل نیاز به نیروی کار ماهر در محل تولید جدید، سایر اهالی روستا که به‌نوعی از نزدیکان محسوب می­شوند را آموزش و بکار گرفته­اند. درعین‌حال عامل تقلید باعث کسب مهارت و گسترش آن در روستا و ایجاد کارگاه‌های خانوادگی مشابه شده است. برای رفع نیازهای تأمین مواد و دستگاه­های مربوطه و نیز نیاز به تعمیرات لازم، فعالیت‌های وابسته شکل گرفته­اند که به‌نوعی نیازهای فعالیت‌های نخستین را برطرف و باعث تکمیل خوشه­ای فعالیت مشخص شده است. در سایه این تحولات برخی روستاها شاهد مهاجرت معکوس بوده و افراد از شهرها به سمت روستا برگشته‌اند. در بررسی این فعالیت‌ها مشخص شده که چشم‌انداز درآمدی بهتر، انعطاف‌پذیری، کار در محیطی با استرس کمتر و همچنین ثبات شغلی از دلایل مهم ادامه این فعالیت‌ها بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of the model "One village One product" and the formation of "clusters of non-agricultural activity" in rural areas

نویسنده [English]

  • Saeid Eisazadeh
Associate Professor, Department of Economics, Bu Ali Sina University
چکیده [English]

Because of agricultural businesses and lower incomes, people in villages usually are poorer than those living in rural areas. The Poor development of rural area due to poverty compared to urban areas is one of the main issues of economic development nowadays. Therefore, in many countries, the people of rural areas decided to set up industries in the villages to get rid of poverty, so that they could earn high income through non-agricultural employment. Therefore each village has acquired skills to produce a distinctive product that can reduce poverty in rural areas.
The aim of study is realizing the influential factors of formation and establishment of such industries in the villages. For this purpose, a set of Hamadan villages with non-agricultural activities was selected. Study follows a qualitative approach, that is, empirical evidence is beside in-depth-study of the literature on the historical origins of non-farm agricultural activities upon more than 50 interviews with experts and owners of establishments.
The results shows that among the villages that established the “one village- one product" activities,one of the important factors is "market access" of their products. Low cost of living in the new point of production-villages-in terms of cost of rent and labor was another leading factor for forming the industrial businesses in rural places. Besides, the inheritance of routines from initial firms located in urban areas and knowledge exchange between skilled workers and pool labor are main factors of creating new business in new areas. Dependent activities have been formed to eliminate the needs for materials and devices and repairs, that caused be complete the specified cluster of activities.
Along with these developments, some villages have witnessed reverse migration and people have moved from cities to villages. Investigating these activities revealed that better income prospects, flexibility, less stressful work environment and job stability were important reasons for continuing these activities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rural development
  • Employment
  • Non- agricultural clusters and reverse emigration
ازکیا، مصطفی. (1381). جامعه‌شناسی توسعه و توسعه‌نیافتگی روستایی ایران، انتشارات اطلاعات، جلد اول، چاپ 11.
افتخاری، رکن‌الدین و طاهرخانی، مهدی. (1381). «استقرار صنعت در روستا و نقش آن در رفاه مناطق روستایی». مدرس علوم انسانی، 6(2)، 1-22.
ملاشاهی، غلامعباس. (1391). «اهمیت و نقش صنایع روستایی در ایجاد اشتغال پایدار». ماهنامه اجتماعی، علمی و فرهنگی کار و جامعه، شماره 152، 74-79.
نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن (1390). مرکز آمار ایران.
Hartono, Y., Wartiningsih, A., Nurwahidah, S., Ieke Wulan Ayu. and Gunawan,G. (2020). “Value Chain Analysis of the Villages’ Top Product on OVOP (One Village One Product) Based Village”. Advances in Social Science, Education and Humanities Research. Vol. 465, 382-385. https://doi.org/10.2991/assehr.k.200827.097.
Haraguchi, N. (2008). “The One-‐Village-One-Product (OVOP) movement: What it is, how it has been replicated, and recommendations for a UNIDO OVOP-‐type project”. Research and statistics branch working paper, Vol. 3, 2-47.
Kader, R. A., Mohamad, M. R. B. and Ibrahim, A. A. H. C. (2009). “Success factors for small rural entrepreneurs under the one-district-one-industry programme in Malaysia”, Contemporary Management Research, Vol. 5, No. 2, 147-162.
Kurokawa, K., Tembo, F. & Velde, D. W. (2010). “Challenge for the OVOP Movement in Sub-Saharan Africa, Jica Reaserch institute”, Working Paper, No. 18, 2-48‏.
Murayama, H. (2012). Significance of the regional One-Product policy-How to use the OVOP/OTOP movements, The Graduate School of Policy Science in Ritsumeikan University, Japan,The policy science association of Ritsumeikan university, Thammasat printing house. First published.
NDIONE, J. and SUZUKI, K. (2019). “Beyond the One Village One Product (OVOP) Concept through Design Thinking Approach”. International Journal of Education and Research, Vol. 7, No. 4, 143-156.
Ngugi, J. and Bwisa, H. (2013). Factors influencing growth of group owned small and medium enterprises: a case of one village one product enterprises.
Natsuda, K., Igusa, K., Wiboonpongse, A. and Thoburn, J. (2012). “One Village One Product–rural development strategy in Asia: the case of OTOP in Thailand”, Canadian Journal of Development Studies/Revue canadienne d'études du développement, Vol. 33, No. 3, 369-385.‏
Sarman, M. (2018). “Capitalize Local Resources with the OVOP Model”. Advances in Economics, Business and Management Research, volume. 93, 148-151.
Stenning, N. and Miyoshi, K. (2008). “Knowledge and networking strategies for community capacity development in Oyama-machi: An archetype of the OVOP movement”, Journal of OVOP Policy, Vol. 1, No. 2, 5-20.