تحلیل سیاست پولی بهینه در مواجهه با شوک‌های نرخ ارز: بازآرایی اهداف تورم، تولید و ثبات ارزی بارویکرد تعادل عمومی پویای‌تصادفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکدۀ مدیریت، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

2 استادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ مدیریت، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران (نویسندۀ مسئول).

3 دانشیار گروه مدیریت مالی، دانشکدۀ مدیریت، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

4 استادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ مدیریت، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

چکیده

این پژوهش چگونگی واکنش سیاست پولی به نوسانات نرخ ارز در بستر اقتصاد ایران مورد واکاوی و ارزیابی قرار می‌دهد و تلاش می‌شود پیامدهای بهینه‌سازی تصمیمات پولی در مواجهه با شوک‌های کلان تحلیل شود. برای دستیابی به این هدف، یک مدل تعادل عمومی پویای تصادفی (DSGE) توسعه داده شده است که پارامترهای آن متناسب با ساختار اقتصادی، ویژگی‌های نهادی و الگوهای رفتاری غالب در اقتصاد ایران تنظیم شده‌اند. این مدل، رفتار متقابل عوامل اصلی اقتصاد شامل خانوارها، بنگاه‌ها، بخش عمومی و مقام پولی را در قالب یک اقتصاد باز به تصویر می‌کشد و منابع مختلف بی‌ثباتی داخلی و خارجی را به‌طور هم‌زمان دربر می‌گیرد. برمبنای داده‌های فصلی طی بازۀ ۱۳۸۵:۱ تا ۱۴۰۲:۴، واکنش پویای متغیرهای کلان نسبت به مجموعه‌ای از اختلالات ساختاری ازجمله شوک‌های بهره‌وری، تغییرات نرخ ارز و تحولات حجم نقدینگی ازطریق شبیه‌سازی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج به‌دست‌آمده حاکی از آن است که این تکانه‌ها اثرات معناداری بر سطح فعالیت اقتصادی، تورم و ارزش دارایی‌ها برجای می‌گذارند و کانال‌های انتقال متعددی را در اقتصاد فعال می‌سازند. یافته‌های سیاستی نشان می‌دهد که افزایش اهمیت هدف کنترل تورم در قاعدۀ سیاست پولی، می‌تواند شدت سرریز شوک‌ها به بخش واقعی و بازارهای مالی را تعدیل کند؛ هرچند این انتخاب سیاستی با افزایش ناپایداری نرخ بهره همراه است. تمایز اصلی این پژوهش در ارائه یک چارچوب تحلیلی یکپارچه برای ارزیابی هم‌زمان شوک‌های کلان در یک اقتصاد وابسته به نفت نهفته است؛ رویکردی که در مطالعات تجربی مرتبط با اقتصاد ایران کمتر به آن پرداخته شده است. درنهایت، نتایج تأکید می‌کنند که دستیابی به ثبات پایدار اقتصاد کلان مستلزم ایجاد موازنه‌ای دقیق میان مهار تورم و حمایت از پویایی تولید است، به‌ویژه در محیطی که نوسانات نرخ ارز نقش تعیین‌کننده‌ای در فرآیند انتقال تکانه‌ها ایفا می‌کند. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Optimal Monetary Policy Analysis Under Exchange‑Rate Shocks: Reframing Inflation, Output, and Exchange‑Rate Stability Objectives within a DSGE Framework

نویسندگان [English]

  • Hassan Naraghi 1
  • Ahmad Sarlak 2
  • Seyed Fakhreddin Fakhrhosseini 3
  • Maryam Sharifnezhad 4
1 PhD Candidate Economics, Department of Economics, Faculty of Management, Ar.C., Islamic Azad University, Arak, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Economics, Faculty of Management, Ar.C., Islamic Azad University, Arak, Iran (Corresponding Author).
3 Associate Professor, Department of Financial Management, Faculty of Management, Ka.C., Islamic Azad University, Karaj, Iran.
4 Assistant Professor, Department of Economics, Faculty of Management, Ar.C., Islamic Azad University, Arak, Iran.
چکیده [English]

This study examines monetary policy responses to exchange rate fluctuations in the Iranian economy, with a focus on the optimal design of policy under macroeconomic shocks. A Dynamic Stochastic General Equilibrium (DSGE) model is developed and calibrated to capture Iran’s economic structure, institutional features, and behavioral patterns. The model describes interactions among households, firms, the public sector, and the monetary authority within an open-economy framework and incorporates multiple domestic and external shock sources. Using quarterly data from 2006Q1 to 2023Q4, the dynamic responses of key macroeconomic variables to structural shocks—such as productivity, exchange rate, and liquidity shocks—are analyzed through simulation methods. The results show that these shocks exert significant effects on output, inflation, and asset prices through various transmission channels. From a policy perspective, the findings suggest that placing a greater weight on inflation stabilization in the monetary policy rule helps reduce the spillover effects of shocks on real activity and financial markets, though it increases interest rate volatility. Overall, the results highlight the importance of balancing inflation control and output stabilization in an oil-dependent economy exposed to substantial exchange rate fluctuations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Optimal Monetary Policy
  • Exchange Rate Shocks
  • DSGE Model
  • Inflation
  • Output Gap

مراجع

- الباجی؛ علی، آذربایجانی؛ محمد، و دائی‌کریم‌زاده، مهدی، (۱۴۰۳). «واکنش اقتصاد ایران نسبت به سیاست‌های پولی و ارزی با تکیه بر بخش خارجی و رویکرد تعادل عمومی پویای تصادفی». اقتصاد مقداری، ۲۰(۴): ۱–۳۷. https://doi.org/10.22055/jqe.2021.33852.2255  
- پوراکبر، محمد؛ اسکندری‌سبزی، محمد؛ فرهنگ، محمدرضا؛ قره‌داغی، محمد؛ و رستم، حسین، (۱۴۰۲). «سیاست پولی بهینه با لحاظ نااطمینانی در اقتصاد ایران (الگوی DSGE)». تحقیقات مدل‌سازی اقتصادی، ۱۳(۵۰): ۴۰–۷۲.  http://20.1001.1.22286454.1401.13.50.2.8
- خسروسرشکی، محمدجواد؛ و کیخا، علیرضا، (۱۴۰۱). «اثر تحریم و وضعیت درآمد نفتی بر درجه عبور نرخ ارز». پژوهش‌های اقتصادی، ۲۲(۴): ۱۱۹–۱۴۲. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.17356768.1401.22.4.5.6
- حیدریان، سارجام؛ پهلوانی، مهدی؛ و میرجعلیلی، سجادحسین، (۱۴۰۳). «تحریم‌های مالی، درآمدهای نفتی و سیاست‌های پولی و مالی در ایران: مدل DSGE». مطالعات کسب‌وکار و توسعه، ۱۶(۲): ۱۴۵–۱۸۳. https://doi.org/10.22034/epj.2021.15377.2141
- خسروسرکشی، محمدجواد؛ نجارزاده،رضا، و حیدری،حسن، (1400). «سیاست پولی بهینه رمزی و نظام ارزی در قالب DSGE متناسب با اقتصاد نفتی (ایران)». مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، 11(42): 9-46.  https://doi.org/10.22084/aes.2021.24929.3346
- ذریه‌محمدعلی؛ فائزه، ناهیدی‌امیرخیز؛ محمدرضا، پایتختی‌اسکویی؛ سیدعلی؛ و رنج‌پور، رضا، (۱۴۰۱). «واکنش سیاست‌های پولی و مالی به شکاف تولید در ایران با رویکرد قاعده تیلور: روش کوانتایل». پژوهش‌های اقتصادی، 4(21): 120-85.  http://mieaoi.ir/article-1214-1-fa-html
- زارعی، سعید؛ فلاحی، محمد؛ ملک‌الساداتی، حسین؛ و سیدسعید، محمد، (۱۴۰۳). «تأثیر تحریم‌های بین‌المللی بر اقتصاد ایران با تأکید بر نقش صندوق توسعه ملی: رویکرد مدل DSGE». سیاست‌گذاری اقتصادی، ۱۶(۳۱): ۳۵–۸۰.  https://doi.org/10.22034/epj.2024.20548.2483
- منظور، داود؛ و تقی‌پور، انوشیروان، (1394). «بررسی آثار تکانه‌های نفتی در اقتصاد ایران با استفاده از مدل DSGE». پژوهش‌های اقتصادی، 15(3): 67–95.  http://qjerp.ir/article-1-1156-fa.html
- نصیری، سمیرا؛ داودی، محمد؛ صمصامی، فرشاد؛ و توکلیان، حسن، (۱۴۰۲). «سیاست پولی بهینه و برآورد اعتبار سیاست‌گذار پولی در ایران با رویکرد DSGE». پژوهشنامه اقتصادی (دانشگاه علامه طباطبایی)، ۲۳(۸۸)، ۱۱–۵۳.  https://doi.org/10.22054/joer.2024.77537.1194
- نظری، سیدهادی؛ عادلی، امیدعلی؛عربی، محمد؛ و گودرزی‌فراهانی، امیر، (۱۴۰۴). «بررسی آثار نرخ سود واقعی صفر بر اقتصاد ایران در قالب مدل‌های تعادل عمومی پویای تصادفی». سیاست‌گذاری اقتصادی، ۱۶(۳۲): ۳۳۶–۳۷۱.  https://doi.org/10.22034/epj.2024.21339.2572
- Albaji, A., Azarbayejani, M. & Daee-Karimzadeh, M. (2024). “The Response of Iran’s Economy to Monetary and Exchange Rate Policies with Emphasis on the External Sector and a Dynamic Stochastic General Equilibrium Approach”. Quarterly Journal of Quantitative Economics, 20(4): 1–37. https://doi.org/10.22055/jqe.2021.33852.2255 (in Persian).
- Aysun, U., (2024). “Identifying the external and internal drivers of exchange rate volatility in small open economies”. Emerging Markets Review, 58L 101085.‏
- Benigno, G., Benigno, P. & Ghironi, F., (2015). “Exchange rate determination and optimal monetary policy in open economies”. Journal of International Economics, 96(1): 43–60.
- Berg, A., Portillo, R., Yang, S.-C. S. & Zanna, L.-F., (2010). The short-run macroeconomics of aid inflows: Understanding the interaction of fiscal and reserve policy. IMF Working Paper WP/10/65.
- Billi, R. M., Galí, J. & Nakov, A., (2024). “Optimal monetary policy with a persistently negative natural rate of interest”. Journal of Monetary Economics, 138: 103-122.
- Chen, K., Kolasa, M., Lindé, J., Wang, H., Zabczyk, P. & Zhou, M. J. (2023). An Estimated DSGE Model for Integrated Policy Analysis. International Monetary Fund.‏
- Coenen, G., Mazelis, F., Motto, R., Ristiniemi, A., Smets, F., Warne, A. & Wouters, R., (2025). “Inflation and monetary policy in medium-sized New Keynesian DSGE models”. In: Research Handbook on Inflation (pp. 62–98). Edward Elgar Publishing.
- Corsetti, G., Dedola, S. & Leduc, L. (2024). “Exchange rate regimes and macroeconomic stabilization in a small open economy”. Journal of Monetary Economics, 141: 102–120. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2023.12.005
-      Heydarian, S., Pahlavani, M. &  Mirjalili, S. (2024). “Financial Sanctions, Oil Revenues, and Monetary and Fiscal Policies in Iran: A DSGE Model”. International Journal of Business Studies and Development, 16(2): 145–183. http://10.22034/epj.2021.15377.2141 (in Persian).
- Hofmann, B., Manea, C. & Mojon, B.. (2024). “Targeted Taylor rules: Monetary policy responses to demand- and supply-driven inflation”. BIS Quarterly Review, 19–35.
- Karadi, P., Nakov, A., Nuño, G., Pasten, E. & Thaler, D., (2025). Working Paper Series Strike while the iron is hot – optimal monetary policy under state-dependent pricing. European Central Bank (ECB). https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/scpwps/ecb.wp3068~6832cbba7e.en.pdf
-     Khosrosorkeshi, M., Najjarzadeh, R. & Heydari, H., (2021). “Optimal Ramsey Monetary Policy and Exchange Rate Regime in a DSGE Framework for an Oil-Based Economy (Iran)”. Iranian Journal of Applied Economic Studies, 11(42): 9–46. http://10.22084/aes.2021.24929.3346 (in Persian).
-    Khosrosarshaki, M. & VakiKha, A,. (2022). “The Effect of Sanctions and Oil Revenue Conditions on the Degree of Exchange Rate Pass-Through”. Economic Research, 22(4): 119–142. http://20.1001.1.17356768.1401.22.4.5.6 (in Persian).
-      Manzoor, D. & Taghipour, A., (2015). “Examining the Effects of Oil Shocks on Iran’s Economy Using a DSGE Model”. Economic Research, 15(3): 67–95.  http://qjerp.ir/article-1-1156-fa.html (in Persian).
- Moutsianas, A. & Nisticò, S., (2010). Optimal monetary policy in open economies: The role of exchange rates and oil shocks. Working paper.
-    Nasiri, S.,  Davoudi, M., Samsami, F. & Tavakolian, H., (2023). “Optimal Monetary Policy and Estimation of Monetary Policy Credibility in Iran: A DSGE Approach”. Economic Research Journal (Allameh Tabataba’i University), 23(88): 11–53. https://doi.org/10.22054/joer.2024.77537.1194 (in Persian).
-    Nazari, S, H., Adeli, O,A.,  Arabi, M. & Goudarzi-Farahani, A., (2025). “Examining the Effects of a Zero Real Interest Rate on Iran’s Economy within a Dynamic Stochastic General Equilibrium (DSGE) Framework”. Journal of Economic Policy Making, 16(32): 336–371. https://doi.org/10.22034/epj.2024.21339.2572 (in Persian).
- Nisticò, S., (2012). “Monetary policy and stock prices in a DSGE framework”. Journal of Macroeconomics, 34(1): 302–314.
- Obstfeld, M. & Zhou, H., (2022). “The global dollar cycle”. Brookings Papers on Economic Activity, 53(2): 361–447.
-    Pourakbar, M.,  Eskandari-Sabzi, M., Farhang, M.,  Gharehdaghi, M. & Rostam, H., (2023). “Optimal Monetary Policy under Uncertainty in the Iranian Economy (A DSGE Model)”. Quarterly Journal of Economic Modeling Research, 13(50): 40–72. ‎ https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.22286454.1401.13.50.2.8 (in Persian).
- Schmitt-Grohé, S. & Uribe, M., (2024). The Optimal Rate of Inflation Revisited. NBER Working Paper No. 31920. National Bureau of Economic Research.
- Yang, L., (2024). “News shocks and the exchange rate in a DSGE model of China”. Doctoral dissertation, Cardiff University.‏
-   Zarei, S.,  Fallahi, M., Malekolsadati, H. & Seyedsaeed, M. (2024). “The Impact of International Sanctions on Iran’s Economy with Emphasis on the Role of the National Development Fund: A DSGE Model Approach”. Journal of Economic Policy Making, 16(31): 35–80. http://10.22034/epj.2024.20548.2483 (in Persian).
-       Zarieh Mohammadali, F.,  Nahidi Amirkhiz, M.,  Paytakhti Eskoui, S, A. & Ranjpour, R,. (2022). “The Response of Monetary and Fiscal Policies to the Output Gap in Iran Based on the Taylor Rule: A Quantile Approach”. Economic Research, 4(21): 85–120.  http://mieaoi.ir/article-1-1214-fa.html (in Persian).
فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران
دوره 15، شماره 57
خرداد 1405
صفحه 77-113

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار