بررسی رابطه پویای ساختار مالیاتی و رشد اقتصادی در ایران با تأکید بر نااطمینانی

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه اصفهان

2 کارشناسی ارشد اقتصاد نفت و گاز، دانشگاه صنعت نفت

3 کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد واحد اسلامی، اصفهان، ایران

4 کارشناسی ارشد علوم اقتصادی

10.22084/aes.2019.19093.2878

چکیده

یکی از ارکان مهم توسعه اقتصادی کشورها، ساختار نظام مالیاتی و منابع مختلف درآمدهای مالیاتی است. اخذ مالیات و گسترش پایه­های مالیاتی یکی از ابزارهای مورداستفاده توسط دولت­ها برای ایفای نقش راهبری سیاست­های اقتصادی است. در این خصوص، وجود ثبات و کسب اطمینان از پایداری ساختار و درآمدهای مالیاتی مسئله مهمی است که باید موردبررسی و تجزیه‌وتحلیل قرار گیرد. ازاین‌رو، یکی ‌از ‌موضوعات مهم در ‌خصوص ساختار نظام مالیاتی، بررسی تأثیر نااطمینانی ‌درآمدهای ‌مالیاتی ‌بر ‌رشد ‌اقتصادی یا تولید ناخالص داخلی است. در ایران نیز با توجه به نوسان (نااطمینانی) درآمدهای مالیاتی، بررسی ارتباط بین انواع درآمدهای مالیاتی با تولید ناخالص داخلی از اهمیت بالایی در حوزه سیاست­گذاری­های مالی دولت برخوردار است؛ بنابراین، در مطالعه­ حاضر به بررسی میزان و نحوه تأثیر نااطمینانی ساختار (درآمدهای) مالیاتی ایران بر تولید ناخالص داخلی طی سال­های 1357 تا 1396 و با بهره­گیری از الگوی واریانس ناهمسانی شرطی خودتوضیحی تعمیم­یافته (GARCH) و رویکرد خود توضیحی با وقفه­های توزیعی (ARDL) پرداخته شده است. نتایج تحقیق نشان داد که نااطمینانی مالیاتی در ایران می­تواند هم تأثیر مثبت و هم تأثیر منفی بر رشد اقتصادی بگذارد؛ به‌گونه‌ای که متغیرهای نااطمینانی مالیات کالاها و خدمات، نااطمینانی مالیات واردات و نااطمینانی مالیات ثروت (دارایی) تأثیر منفی و متغیرهای نااطمینانی مالیات اشخاص حقوقی و مالیات درآمد تأثیر مثبتی بر رشد اقتصادی ایران داشته­اند. هم­چنین، متغیر پرداخت­های بودجه تأثیری مثبت اما بی­معنایی بر رشد اقتصادی ایران داشته­ است. در نهایت، تولید ناخالص داخلی تأثیر مثبت، معنادار و قابل‌توجهی از وقفه اول خود پذیرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating Dynamic Relation between Tax Structure and Economic Growth in Iran with Emphasis on Uncertainty

نویسندگان [English]

  • majid sameti 1
  • vahid mohammadi 2
  • hajar mozafari 3
  • Freydon Asadi 4
1 Associate Professor, Economic Department, University of Isfahan
2 M.A. in Oil & Gas Economics, Petroleum University of Technology
3 M.A. in Economic Sciences, Islamic Azad University of Isfahan (Khorasgan) Branch
چکیده [English]

The structure of the tax system and the various sources of tax revenues are one of the most important pillars of countries' economic development. Taxing and expanding tax bases is one of the tools used by governments to play a leading role in economic policies. In this regard, the stability and assured sustainability of the tax structure and revenues is an important issue that needs to be examined and analyzed. Therefore, one of the most important issues in the structure of the tax system is to examine the effect of uncertainty in tax revenues on economic growth or GDP (Gross Domestic Product). Due to the volatility in tax revenues in Iran, investigating the relationship between types of tax revenues and GDP is of great importance in the area of ​​government fiscal policy-making. Therefore, using the Generalized Autoregressive Conditional Heteroscedasticity (GARCH) variance model and the Autoregressive Distributed Lag (ARDL) approach, this study investigates the extent and the impact of uncertainty in the Iranian tax structure on GDP from 1978 to 2017. According to the results, tax uncertainty in Iran can have both positive and negative impacts on economic growth. Thus, the variables of Uncertainty in Tax on Goods and Services (UTGS), Uncertainty in Tax on Imports (UTIM), and Uncertainty in Tax on Wealth (UTW) have had a negative impact on economic growth in Iran. On the other hand, the variables of Uncertainty in Tax on Legal Entities (UTLE) and Uncertainty in Tax on Revenue (UTR) have had a positive impact on Iranian economic growth. In addition, the variable of Budget Spending had a positive but insignificant impact on Iranian economic growth. Finally, GDP has been influenced by a positive, significant and considerable impact of its first lag.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tax structure
  • Tax uncertainty
  • Direct tax
  • Indirect tax
  • Economic growth