دانشگاه بوعلی سینافصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران2322-2530145420250723Analysis of the Biggest Obstacles to Business and Investment in Iranبررسی و تحلیل بزرگترین موانع تولید و سرمایهگذاری در ایران934609810.22084/aes.2025.30611.3773FAسید محمد موسیمطلبیاستادیار گروه اقتصاد، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول).زینبمرتضوی فرمربی گروه کسبوکار، پژوهشکدۀ مطالعات توسعۀ جهاد دانشگاهی، تهران، ایران.علیرنجبرکیاستادیار گروه اقتصاد، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران.احمدشکیبامربی گروه اقتصاد، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران.Journal Article20250228Despite the abundant savings in the country, the failure to convert them into economically productive capital and the continuous growth is one of the structural problems of the country. Issues such as underemployment of production factors, low productivity, poverty, and the like have arisen for this reason. Understanding the country’s investment climate, which is the goal of this study, can be effective in planning for converting savings into capital. In this article, using the World Bank’s “Enterprise Survey” method and its questionnaire, the investment climate issues from the perspective of economic enterprises in the country have been identified, categorized, and compared with the average of the countries under study and the average of the region. In this survey, dimensions such as regulations and taxes, corruption, financing, infrastructure, innovation and technology, trade, labor, crime, the informal sector, gender, enterprise characteristics and enterprise performance have been examined. the most important question of questionnaire is the biggest obstacle from the perspective of the enterprise. The results of this survey indicate that: In most components of the estimated indicators, Iran’s situation is more unfavorable compared to the average of the world and the MENA region. The findings also indicate that nearly 44% of the firms considered financing, 15% political instability and 7% tax rate as the biggest obstacle which together constitute nearly 65% of the investment obstacles. Therefore, it is necessary to address these three important obstacles in economic policy-making, especially in the areas of investment and business. با وجود پسانداز فراوان در کشور، عدم تبدیل آن به سرمایۀ مولد اقتصادی و افزایش مستمر تولید ملی یکی از مشکلات ساختاری کشور است. مسائلی همچون اشتغال ناقص و بیکاری عوامل تولید، بهرهوری اندک، فقر و مانند آن، بههمیندلیل ایجاد شده است. شناخت فضای سرمایهگذاری کشور که هدف این مطالعه است، میتواند به برنامهریزی برای تبدیل پسانداز به سرمایه مؤثر باشد. در این پژوهش با استفاده از روش «پیمایش بنگاه» بانک جهانی و با استفاده از پرسشنامۀ آن، مسائل فضای سرمایهگذاری از نگاه بنگاههای اقتصادی کشور شناسایی، دستهبندی و با متوسط کشورهای تحت بررسی و متوسط منطقه، مقایسه شدهاند. در این پیمایش ابعادی چون: مقررات و مالیات، فساد، تأمین مالی، زیرساختها، نوآوری و فناوری، تجارت، نیروی کار، جرم، بخش غیررسمی، جنسیت، ویژگیهای بنگاه، پرسش از بزرگترین مانع از نظر بنگاه و عملکرد بنگاه، مورد بررسی قرارگرفته است. نتایج این پیماش گویای آن است که: در بیشتر مؤلفههای شاخصهای برآوردشدۀ وضعیت ایران در مقایسه نامناسبتر است؛ همچنین نزدیک به 44% بنگاهها مهمترین مانع را تأمین مالی، 15% بیثباتی سیاسی و 7% آنرا نرخ مالیات دانستهاند که جمعاً نزدیک به 65% موانع سرمایهگذاری را تشکیل میدهد و ضرورت تمرکز سیاستها بر آنرا تأکید میکند. https://aes.basu.ac.ir/article_6098_0ab448554adc804e117461d6ac65112e.pdfدانشگاه بوعلی سینافصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران2322-2530145420250723The Relationship Between Global Macroeconomic Policy Uncertainty and Oil Prices Using Combined VAR and MGARCH Modelsرابطۀ نااطمینانی اقتصادی جهانی و قیمت نفتخام: تحلیلی با مدلهای ترکیبی VAR و MGARCH3563608710.22084/aes.2025.30786.3781FAمانداناشیراونددانشآموختۀ کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، گرایش انرژی، دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیتمدرس، تهران، ایران.0000-0003-4900-9746سجادفرجی دیزجیدانشیارگروه علوم اقتصادی، دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول).عباسعصاری آرانیدانشیارگروه علوم اقتصادی، دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.Journal Article20250414This study investigates the relationship between global macroeconomic policy uncertainty and crude oil price volatility. The Global Economic Policy Uncertainty (GEPU) index is employed as a measure of global economic uncertainty, and its relationship with oil prices is examined over the period from 1997 to 2024. To analyze the data, various models including VAR, BEKK-GARCH, DCC-GARCH, VECH-GARCH, and CCC-GARCH are utilized to explore the dynamic interactions between these variables. The results indicate that increased economic uncertainty is generally associated with greater oil price volatility across most periods. However, in certain periods, rising oil prices may contribute to a reduction in economic uncertainty. Among the models used, the DCC-GARCH and BEKK-GARCH frameworks demonstrate superior capability in capturing the dynamic volatility transmission and the relationship with economic uncertainty. The findings suggest a bidirectional and predictable relationship, along with volatility spillovers, between global economic policy uncertainty and oil prices. However, the direct and short-term effects of shocks from one variable on the other are weak and often statistically insignificant. This relationship is more evident in terms of volatility correlations. In the long run, increases in oil prices may contribute to heightened global economic instability.این پژوهش به بررسی رابطۀ نااطمینانی سیاست اقتصاد کلان جهانی و نوسانات قیمت نفت خام میپردازد. در این مطالعه، از شاخص GEPUبهعنوان معیار سنجش نااطمینانی اقتصادی جهانی استفادهشده است و رابطه آن با قیمت نفت از سال 1997 تا 2024م. بررسی شده است. برای تحلیل دادهها از مدلهای VAR، BEKK-GARCH،DCC-GARCH ، VECH-GARCH و CCC-GARCH استفادهشده است تا روابط پویای بین این متغیرها بررسی شوند. نتایج نشان میدهد که افزایش نااطمینانی اقتصادی در اکثر دورهها با افزایش نوسانات قیمت نفت همراه است، اما در برخی دورهها، افزایش قیمت نفت میتواند به کاهش نااطمینانی اقتصادی منجر شود. همچنین، مدلهای DCC-GARCH و BEKK-GARCH توانایی بیشتری در تحلیل پویای نوسانات قیمتی و ارتباط آن با نااطمینانی اقتصادی نشان دادند.. نتایج نشان میدهد که بین شاخص عدم اطمینان اقتصادی جهانی و قیمت نفت رابطه پیشبینیپذیر دوسویه و سرایت نوسانات وجود دارد، اما اثر مستقیم و کوتاهمدت شوکهای آنها بر یکدیگر ضعیف و اغلب بیمعناست. این رابطه بیشتر در سطح همبستگی نوسانات قابل مشاهده است. در بلندمدت، افزایش قیمت نفت میتواند بیثباتی اقتصادی جهانی را افزایش دهد. https://aes.basu.ac.ir/article_6087_f0c8a2568b75486ca18d75cbaf7c2f94.pdfدانشگاه بوعلی سینافصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران2322-2530145420250723Analyzing the Impact of Institutional Variables on Banking System Stability; Evidence from the Iranian Economy, GMM-SYS Approachتحلیل اثرپذیری ثبات نظام بانکی از متغیرهای نهادی؛ شواهدی از اقتصاد ایران، رویکرد GMM-SYS65102605910.22084/aes.2025.30511.3764FAزهراکریمی تکانلواستاد گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران (نویسندۀ مسئول).حسیناصغر پوراستاد گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.حمیدنصیریدانشجوی دکترای گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.Journal Article20250207The objective of this study is to examine the impact of various institutional quality indicators, along with other intra-bank variables, on the stability of Iran’s banking system. The statistical sample comprises panel data from 18 banks operating in the Iranian banking industry over the period 2008 to 2022. The System Generalized Method of Moments (SYS-GMM) was employed to estimate the models. To analyze the effects of different variables on banking sector stability, three separate models were developed. In the first model, the impact of institutional indicators on banking stability is assessed. The results indicate that the rule of law has a positive and significant association with the banking system stability index, whereas corruption and economic policy uncertainty exert a negative and significant influence. The second model focuses on banking risks. Variables reflecting banking risks including liquidity and credit risk have significantly reduced banking stability. Moreover, the varying effect of bank size across models suggests its sensitivity to institutional indicators. In this regard, improved institutional quality can help explain the positive relationship between bank size and banking stability. In the third model, the influence of macroeconomic variables on banking stability is evaluated. The results demonstrate that fluctuations in oil prices are positively and significantly correlated with banking stability. The findings of this study suggest that enhancing institutional quality in Iran can promote financial growth and innovation, reduce credit allocation costs, boost banking stability, facilitate economic growth, and mitigate systemic risks within the banking sector. Therefore, it is recommended that policymakers take concrete steps to strengthen anti-corruption institutions, improve transparency in financial and administrative systems, and increase the independence of the Central Bank as the supervisory authority for the banking system. هدف این مطالعه، بررسی تأثیر شاخصهای مختلف کیفیت نهادی، همراه با سایر متغیرها ی درونبانکی، بر ثبات نظام بانکی ایران است. نمونۀ آماری پژوهش شامل دادههای تلفیقی ۱۸ بانک فعال در صنعت بانکداری ایران طی دورۀ زمانی ۱۳۸۷ تا ۱۴۰۱ه.ش. میباشد. برای برآورد دادهها از الگوی گشتاورهای تعمیمیافتۀ سیستمی (SYS-GMM) استفادهشده است. بهمنظور تبیین اثرات متغیرها ی مختلف بر ثبات بخش بانکی، سه مدل مجزا در این مطالعه بهکار گرفتهشده است. در مدل اول، اثر شاخصهای نهادی بر ثبات بانکی بررسی شده است. نتایج نشان میدهد که حاکمیت قانون رابطۀ مثبت و معناداری با شاخص ثبات نظام بانکی دارد؛ درحالیکه شاخصهای فساد و نااطمینانی در سیاستهای اقتصادی تأثیر منفی و معناداری بر ثبات بانکی داشتهاند. در مدل دوم، ریسکهای بانکی مورد توجه قرار گرفتهاند. متغیرها ی نمایانگر ریسکهای بانکی، ازجمله ریسک نقدینگی و اعتباری، بهطور معناداری موجب کاهش ثبات بانکی شدهاند. همچنین، تأثیر متفاوت اندازه بانک در مدلهای مختلف نشاندهندۀ تأثیرپذیری این متغیر از شاخصهای نهادی است؛ بهطوریکه بهبود کیفیت نهادی میتواند رابطۀ مثبت بین اندازۀ بانک و ثبات بانکی را توجیهپذیر کند. در مدل سوم، اثر متغیرها ی کلان اقتصادی بر ثبات بانکی ارزیابی شده است. نتایج حاکی از آن است که تغییرات قیمت نفت رابطۀ مثبت و معناداری با ثبات بانکی دارد. یافتههای این مطالعه نشان میدهد که بهبود کیفیت نهادها در کشور میتواند منجر به رشد و نوآوری مالی، کاهش هزینههای تخصیص اعتبارات، افزایش ثبات بانکی، تسهیل رشد اقتصادی و کاهش ریسک سیستماتیک در نظام بانکی شود؛ بنابراین، توصیه میشود سیاستگذاران اقداماتی در جهت تقویت نهادهای ضد فساد، افزایش شفافیت در نظام مالی و اداری، ارتقای استقلال بانک مرکزی بهعنوان نهاد ناظر بانکی و پیادهسازی استانداردهای بینالمللی انجام دهند. https://aes.basu.ac.ir/article_6059_6f4fa481242c89b11b116d75404977b1.pdfدانشگاه بوعلی سینافصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران2322-2530145420250723The Effect of Minimum Parking Requirements on Hosing Price (Case Study: Selected Districts of Tehran)تأثیر سیاستهای حداقل پارکینگ بر قیمت مسکن (مطالعۀ موردی مناطق منتخب شهر تهران)103138605210.22084/aes.2025.30673.3777FAمجیدافشاری راددانشیار گروه اقتصاد امور عمومی، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول).محسنابراهیمیدانشیار گروه اقتصاد امور عمومی، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.سیدپوریاموسویدانشآموختۀ کارشناسیارشد اقتصاد مسکن، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.Journal Article20250313The housing issue has been one of the most important concerns of humanity in the past century. Housing prices have continuously increased exponentially due to various reasons, making homeownership increasingly difficult over time. This study examines the impact of restrictive regulations on housing prices. Specifically, it investigates the relationship between the minimum parking requirement and housing prices while proposing policy alternatives to replace this regulation. The methods employed in this research include descriptive statistics for variable analysis and inferential statistics, specifically stepwise ordinary least squares regression, to determine the relationships between variables. The data is divided into two categories: survey data collected from 384 questionnaires distributed among real estate market participants in Tehran and transaction data comprising 62,419 residential property sales from December 2021 to December 2022. The findings indicate that the minimum parking requirement has led to a 2% to 8% increase in housing prices. The distributed questionnaire assessed market participants’ opinions on alternative policies to reform the minimum parking requirement, and ultimately, the most effective replacement policies were selected.مسئله مسکن، ازجمله مهمترین مسائل انسان در صد سال اخیر است. قیمت مسکن همواره بهصورت تصاعدی بهدلایل مختلف افزایش پیداکرده و تهیۀ آن در طول زمان دشوارتر شده است. موضوع این پژوهش بررسی اثرگذار بودن قوانین محدودکننده بر قیمت واحدهای مسکونی است. در این پژوهش رابطۀ بین قانون حداقل پارکینگ و قیمت واحدهای مسکونی بررسی و پیشنهادهای سیاستی در جهت جایگزینکردن یا تسهیل این قانون ارائهشده است. روشهای بهکار رفته در این تحقیق شامل آمار توصیفی، جهت تعیین ارتباط بین متغیرها از آمار استنباطی و رگرسیون حداقل مربعات معمولی گامبهگام استفاده میشود. دادهها به دو دسته تقسیم میشوند: دادههای بهدست آمده از پرسشنامههای توزیعشده بین فعالان بازار مسکن شهر تهران که شامل 384 پرسشنامه و دادههای 62419 معاملۀ واحدهای مسکونی از آذر 1400 تا آذر 1401ه.ش. از مرکز ثبت معاملات املاک و مستغلات میشود. طبق یافتههای پژوهش قانون حداقل پارکینگ منجر به افزایش بین 2 تا 8 درصدی در قیمت واحدهای مسکونی شده است. در پرسشنامۀ توزیعشده، نظرات فعالان بازار مسکن دربارۀ سیاستهای جایگزین جهت اصلاح قانون حداقل پارکینگ گردآوری و در این پژوهش ارائه شد. https://aes.basu.ac.ir/article_6052_9c17d8742d3759367cc5b92f734ae22a.pdfدانشگاه بوعلی سینافصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران2322-2530145420250723Study of the Factors Affecting on Iranian Dates Export with An Emphasis on The Role of The Market Structure of Trading Partnersبررسی عوامل مؤثر بر صادرات خرمای ایران با تأکید بر نقش ساختار بازار شرکای تجاری139171602710.22084/aes.2025.30101.3738FAمحمدخداوردیزادهدانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران (نویسندۀ مسئول).اتابککاظم پور کهریزدانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدۀ اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.رضاشاکری بستان آباددکتری اقتصاد کشاورزی، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدۀ اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.Journal Article20241114Dates are one of Iran’s strategic agricultural products with a high share in exports; however, its share in the global market has decreased in recent years. This study examines the factors affecting date exports, focusing on the market structure of Iran’s trade partners, using the gravity model, and the maximum likelihood method similar to Poisson and data from 20 trade partners between 2003 and 2021. The results show that Iran’s export market structure has become more competitive. Based on the results of the gravity model, factors such as the GDP of trade partners, shared borders, and common religion having a positive impact on date exports, while Iran’s economic difference with its trading partners, the presence of a strong competitor in the target market, international and European Union sanctions have a negative effect on date exports. These results indicate that in the studied period, the market structure index was not an effective factor on the changes in Iran’s date exports. These findings suggest that, in addition to the aforementioned variables, Iran’s date exports are also dependent on factors such as product diversity, trade policies, quality, branding, and economic stability. It is suggested that Iran’s dependence on specific markets be reduced by diversifying export markets and strengthening political and economic relations with non-sanctioned countries.خرما از محصولات استراتژیک کشاورزی ایران است که سهم بالایی در صادرات دارد، اما در سالهای اخیر سهم آن از بازار جهانی صادرات کاهش یافته است. این مطالعه با استفاده از الگوی جاذبه و روش درستنمایی شبه بیشینۀ پوآسن و دادههای ۲۰ شریک تجاری ایران طی دورۀ ۲۰۲۱-۲۰۰۳ م.، عوامل مؤثر بر صادرات خرما را با تأکید بر ساختار بازار شرکای تجاری بررسی کرده است. نتایج نشان میدهد که ساختار بازار صادراتی ایران رقابتیتر شده است. بر اساس نتایج الگوی جاذبۀ تولید ناخالص داخلی شرکای تجاری، هممرز بودن و داشتن مذهب مشترک تأثیر مثبت و تفاوت اقتصادی با شرکای تجاری، حضور رقیب قدرتمند در بازار هدف، تحریمهای بین-المللی و تحریمهای اتحادیه اروپا تأثیر منفی بر صادرات خرمای ایران داشتهاند. در عینحال، در بازه زمانی مورد مطالعه، ساختار بازار وارداتی شرکای تجاری تأثیر معناداری بر صادرات خرمای ایران نداشته است. پیشنهاد میشود که با تغییر ساختار تجارت خارجی و ایجاد تنوع در بازارهای صادراتی و تقویت روابط سیاسی و اقتصادی با کشورهای غیرتحریمی، وابستگی ایران به بازارهای خاص کاهشیافته و اثر تحریمها کاهش یابد. https://aes.basu.ac.ir/article_6027_4bae3677378d9cad02a236a310ad37a9.pdfدانشگاه بوعلی سینافصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران2322-2530145420250723Modeling the Saving Behavior of Iranian Urban Households: Some Evidence from Quantile Regressionمدلسازی رفتار پسانداز خانوارهای شهری ایران: شواهدی از رگرسیون چندکی173203611110.22084/aes.2025.30565.3770FAعلیرضاجلیلی مرنداستادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.Journal Article20250218We study the saving behavior of Iranian urban households using surveys data. The sample is one year of urban household data from expenditure-income surveys. Since the saving behavior in different deciles may be different, the method of estimating the model is the quasi-parametric quantile regression which is a quasi-parametric estimator. The model includes nineteen variables extracted from household characteristics. The results show that the most important factor affecting the saving rate is income. The higher the individual’s income, the higher the saving rate. However, for individuals in first decile of saving rates, the effect of income is greater than the last one. Also tests show that difference in deciles is significant and the accuracy of the quantile method is accepted. High education level, the presence of elder, household size, being married, tenant, and having a car reduce the individual’s saving rate. The relationship between age and savings rate is a cubic function. The minimum value of this function is in early youth and then increases until the age of ninety. This is in a way confirming the life cycle hypothesis. No evidence observed for gender difference on saving rate. Also, for first decile of saving rate, quantile regression has better goodness of fitting and coefficients have greater value than other deciles. The robustness of our findings is supported by four complementary regression analyses, all of which consistently confirm the key results.در این مطالعه از منظر خرد رفتار پسانداز خانوارهای شهری مدلسازی شده است. نمونۀ آماری شامل دادههای یکسال هزینه-درآمد خانوار شهری میباشد. از آنجایی که رفتار پسانداز در دهکهای مختلف ممکن است متفاوت باشد، روش برآورد مدل عبارت است از: روش شبه پارامتریک چندکی. مدل تحقیق شامل 19 متغیر است که از ویژگیهای خانوار استخراج شده. نتایج نشان میدهد مهمترین عامل مؤثر بر نرخ پسانداز، درآمد افراد است. هرچه درآمد فرد بیشتر باشد نرخ پسانداز بالاتر است؛ اما برای افراد با نرخ پسانداز پایین این تأثیر بیشتر و برای دهکهای بالایِ نرخ پسانداز تأثیر درآمد کاهش مییابد. آزمون ضرایب حاکی از اختلاف دهکها و درنتیجه صحت روش چندکی است. طبق نتایج، سطح تحصیلات بالا، حضور افراد سالمند، بعد خانوار، متأهل بودن، مستأجر بودن و داشتن خودرو شخصی، نرخ پسانداز فرد را کاهش میدهد. رابطۀ سن با نرخ پسانداز تابع درجۀ سه است. مقدار حداقل این تابع در اوایل جوانی بوده، از آن بهبعد تا 90سالگی صعودی است. این موضوع بهنوعی مؤید فرضیۀ چرخه زندگی است. هیچ شواهدی بر تأثیر جنسیت بر نرخ پسانداز مشاهده نشد؛ همچنین برازش مدل و ضرایب نشان میدهد مدل تحقیق رفتار پسانداز در دهک پایینتر نرخ پسانداز را بهتر از دهکهای بالا مدلسازی کرده است؛ همچنین بهمنظور بررسی استحکام نتایج، چهار مدل معرفی شد که نتایج آنها یافتههای محوری تحقیق را دوباره تأیید میکنند. https://aes.basu.ac.ir/article_6111_ef6242efd8e3515d9ddf2338fe658a97.pdf