دانشگاه بوعلی سینا فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران 2322-2530 15 58 2026 07 23 Analysis of the Impact of Fiscal Illusion on Economic Well-Being in Iran with a Focus on the Role of Government Size تحلیل تأثیر توهم مالی بر رفاه اقتصادی در ایران با تمرکز بر نقش اندازۀ دولت 183 212 6763 10.22084/aes.2026.32027.3866 FA شهریار زروکی گروه اقتصاد انرژی، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران (نویسندۀ مسئول). 0000-0002-7078-4547 احمدرضا احمدی گروه اقتصاد نظری، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. 0009-0005-0288-0560 مهدیه محمد حسین زاده گروه اقتصاد انرژی، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. 0009-0005-3157-1679 Journal Article 2025 12 04 The impact of fiscal illusion on economic well-being is significant because it causes perceptual errors in evaluating real income and expenditures, influencing financial decision-making and economic policies that ultimately lead to fluctuations and changes in economic well-being. Therefore, given this importance, the primary objective of the present study is to examine the effect of fiscal illusion on economic well-being in the context of government size during the period from 1978 to 2023. To this end, economic well-being and fiscal illusion were first measured using a composite index based on four dimensions and the multiple indicators-multiple causes (MIMIC) method. Then, considering the potential asymmetric effect of fiscal illusion on economic well-being, coefficient estimation was performed using the nonlinear autoregressive distributed lag (NARDL) approach. The results indicate that an increase in government size reduces the positive impact of positive shocks and the negative impact of negative shocks of fiscal illusion on economic well-being, meaning that government size plays a moderating role in this relationship. Additionally, the positive effect of fiscal illusion during positive shocks on economic well-being is significantly stronger than its negative effects during negative shocks. Among control variables, per capita income and economic growth had positive effects on economic well-being, while inflation had a negative effect. Another finding reveals that economic well-being significantly declined during the years 2017 to 2023. بررسی اثر توهم مالی بر رفاه اقتصادی اهمیت به‌سزایی دارد؛ زیرا این پدیده موجب بروز خطاهای ادراکی در ارزیابی واقعی درآمد و مخارج شده و تصمیم‌گیری‌های مالی و سیاست‌های اقتصادی را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد که درنهایت به نوسانات و تغییرات رفاه اقتصادی منجر می‌شود؛ بنابراین، با توجه به چنین اهمیتی، هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی تأثیر توهم مالی بر رفاه اقتصادی در پرتو اندازۀ دولت طی بازۀ‌ زمانی ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۲ه‍.ش. است. بدین‌منظور ابتدا رفاه اقتصادی و توهم مالی به‌ترتیب با استفاده از شاخص ترکیبی مبتنی‌بر چهار بُعد و روش شاخص چندگانه-علل چندگانه محاسبه و سپس با توجه به امکان وجود اثر احتمالیِ نامتقارن توهم مالی بر رفاه، برآورد ضرایب با استفاده از رهیافت خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی غیرخطی انجام شده است. نتایج حاکی از آن است که افزایش اندازۀ دولت موجب کاهش اثر مثبت شوک‌های مثبت توهم مالی و کاهش اثر منفی شوک‌های منفی آن بر رفاه اقتصادی می‌شود؛ به‌عبارتی، اندازۀ دولت نقش تعدیل‌کننده دارد. همچنین اثر مطلوب توهم مالی به هنگام شوک‌های مثبت بر رفاه به‌مراتب قوی‌تر از اثرات نامطلوب آن به‌هنگام شوک‌های منفی است. درمیان متغیرهای کنترلی، درآمد سرانه و رشد اقتصادی به‌طور مثبت و تورم به‌طور منفی بر رفاه اقتصادی تأثیرگذار بوده‌اند. همچنین، یافتۀ دیگر آن‌که طی سالیان ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۲، سطح رفاه اقتصادی به‌نحو معناداری کاهش یافته است. https://aes.basu.ac.ir/article_6763_6f683b372cc7eacb980ec61b736cac74.pdf